Przewodnik terenowy po koralowcach słonecznych

[Gość]

Przewodnik terenowy po koralowcach słonecznych

autor: Joe Rowlett

Gęsta agregacja kolonii na obecnych wyspach Raja Ampat. Zdjęcie: ci.singapore2.

Koralowce azooksantellanowe (= nie fotosyntetyczne), które są eksportowane do przemysłu akwarystycznego, pochodzą głównie z dużej rodziny Dendrophylliidae. W tej rodzinie jest około 1300 gatunków i obejmuje ona tak pospolitych mieszkańców akwarium jak koralowce z rodzaju Turbinaria , a także Duncanopsammia , koralowce Duncan lub wiskery. [Te dwa rodzaje są dość wyjątkowe, ponieważ są zooksantellanami (=fotosyntetycznymi) członkami tej głównie grupy azooksantellanów, co tłumaczy ich powszechną dostępność w hobby.]

Istnieje kilka cech morfologicznych, które są ważne dla diagnozowania tej rodziny koralowców. 1) Przegrody, które rozchodzą się promieniście w kierunku środka każdego polipa, zwykle mają unikalny układ, w którym ostatnio utworzona przegroda (S4 lub S5) łączy się ze sobą, aby objąć starszy cykl przegrody (jest to nazywane „planem Pourtalès”). Obecność/brak tego układu Pourtalès był tradycyjnie ważny dla identyfikacji członków tej rodziny do rodzaju, chociaż ostatnie badania wykazały, że może to w rzeczywistości być mylący 2) Szkielet między polipami jest stosunkowo porowaty i ziarnisty i jest określany jako synapticulotheca (cecha dzielona z podobnie porowatymi Porites i Acropora, między innymi) Tę ziarnistą teksturę można łatwo wyczuć na oczyszczonym preparacie, a nawiązuje do niej –psammia (z greckiego: „piasek”), którą można znaleźć w wielu nazwach naukowych z tej grupy. Chociaż żadnej z tych cech nie można zobaczyć u żywego okazu, są one na tyle unikatowe, że można je łatwo zdiagnozować jako tworzącą jedną linię ewolucyjną (tj. monofiletyczną).

Po lewej: T. diaphana. Po prawej: Rhizopsammia. (Czerwony=S1 Niebieski=S2) Powiększony S5 otacza zarówno S3, jak i S4 w układzie przegród „Pourtalès plan”. Zdjęcia Tachikawy 2005.

Tubastraea  aurea „Pomarańczowy koral słoneczny”

Zwróć uwagę, jak większość polipów jest ciasno upakowana w tej zamkniętej kolonii. Fot. Marta Texiera, wstawka przegrodowa z Wells, 1983.

Powyższy obrazek jest tym, co większość akwarystów wyobraża sobie jako „pomarańczowy koral słoneczny”. Zgodnie z obecną definicją, ma największy zasięg geograficzny spośród wszystkich gatunków Tubastraea , występujących na całym Indo-Pacyfiku. Znany jest również z zachodniego Atlantyku, gdzie jest gatunkiem inwazyjnym. Po raz pierwszy wykryto go w Puerto Rico w 1943 roku, a obecnie jest dominującym koralowcem kamiennym w wielu obszarach, zwłaszcza w konstrukcjach stworzonych przez człowieka, takich jak platformy wiertnicze. W preferowanym przez siebie siedlisku może być spektakularnie licznie występujący, często tworząc duże jednogatunkowe drzewostany na ścianach i nawisach podwodnych jaskiń i szczelin poddanych działaniu silnych prądów.

Taksonomicznie powstało ogromne zamieszanie dotyczące prawidłowej nazwy tego gatunku. Wiele znanych referencji akwarystycznych i sprzedawców detalicznych wymienia go jako T. aurea , podczas gdy większość źródeł naukowych podaje tę nazwę jako młodszy synonim T. coccinea . Ostatnie badania molekularne rzuciły się na tę klasyfikację, ponieważ istnieją obecnie mocne dowody na to, że w rzeczywistości istnieją dwie oddzielne linie „korala pomarańczowego słonecznego”. Jak więc mamy je odróżnić?

 

Korzystając z badania molekularnego Arrigoni i wsp . 2014 jako przewodnika, wydaje się, że istnieją trzy możliwe różnice informacyjne: 1) kolonie coccinea są mniejsze i mniej półkuliste 2) coccinea calices wystają minimalnie poza coenosteum, nadając kolonii płaski wygląd 3) oba mają 12 przegród sięgających do kolumelli, ale w Coccinea S3 i S4 są lepiej rozwinięte i co najmniej o połowę krótsze od przegrody pierwotnej. Może to przekształcić się w pełny plan Pourtalès.

Ale prawdę mówiąc, dopóki nie zostanie opublikowana rewizja taksonomiczna, jakakolwiek identyfikacja na poziomie gatunku będzie w najlepszym razie tymczasowa.

Typowy półkulisty wygląd aurei. Z Mauritiusa. Zdjęcie: Mauritius100.

Czy ślimak tubastraea ? Płaski koral słoneczny

Jak omówiono powyżej, dopóki ten rodzaj nie zostanie formalnie zmieniony, prawdziwa tożsamość coccinea jest niepewna. Identyfikacja w tym artykule opiera się na mojej interpretacji ostatnich badań rodziny Arrigoni i wsp ., z zastrzeżeniem, że nie zbadałem żadnych szkieletów, aby zweryfikować dokładność moich ustaleń. Moja wstępna identyfikacja ze zdjęć opiera się głównie na małych, amorficznych koloniach o niewielkiej wysokości calice. Widziałem tylko jedną serię zdjęć z jaskini na singapurskiej rafie. Daje to możliwość, że gatunek ten jest bardziej związany z głębokimi zakamarkami niż gatunki spokrewnione, co wyjaśniałoby jego pozorną rzadkość (brak?) w handlu akwarystycznym. Możliwe również, że są to po prostu małe, anomalne kolonie T. aurea. Istnieje ogromna niepewność co do identyfikacji tej grupy w jej obecnym stanie.

Tubastraea  faulkneri„Koral słoneczny Faulknera”

Ten okaz znajduje się w Smithsonian i został zidentyfikowany przez dr Stephena Cairnsa. Zwróć uwagę na szeroko rozstawione polipy. Zdjęcie autorstwa Paula Humanna.

Tubastraea faulkneri została opisana na podstawie okazów znalezionych obok T. cf coccinea na Wyspach Galapagos. Widziane rosnące obok siebie, mówi się, że obie są zauważalnie różne i prawdopodobnie nie są tylko różnymi formami wzrostu tego samego gatunku, chociaż nie zostało to jeszcze zweryfikowane za pomocą analizy genetycznej. Od pierwszego odkrycia stwierdzono, że występuje naturalnie w całym Indo-Pacyfiku.

Zwróć uwagę na niskie, równe polipy, które są szeroko rozmieszczone w częściach.

Wzór przegrody jest podobny do T. cf aurea (sensu Arrigoni), ale na szczęście ten szczegół nie jest niezbędny do wyznaczenia tych dwóch gatunków. Krytyczne różnice dotyczą rozmieszczenia i wielkości polipów. W T. faulkneri coenosteum jest na ogół równe lub większe niż średnica koralitu, podczas gdy w T. cf coccinea i T. cf aurea coenosteum prawie nie istnieje ze względu na bliskość polipów. Podano, że wysokość polipów wynosi 3-8 mm, co jest zgodne z T. cf coccinea , ale znacznie krótsze niż u T. cf aurea.Ogólne wrażenie „korala słonecznego Faulknera” jest znacznie bardziej równomiernie spłaszczoną i słabo zaludnioną kolonią niż w przypadku „pomarańczowych koralowców słonecznych”.

Rozległe polipy na tej umierającej kolonii są diagnostyczne. Zdjęcie: James Fatherree.

T ubastraea faulkneri od dawna jest uważana za powszechną w handlu akwarystyką, ale przeszukując literaturę akwarystyczną i posty na forum, znalazłem stosunkowo niewiele okazów, które z całą pewnością można by jej przypisać. Wiele z tego, co zostało zidentyfikowane jako T. faulkneri , to wyraźnie albo T. coccinea / aurea , albo T. tagusensis . Biorąc pod uwagę jego szeroki zasięg geograficzny, jest całkiem prawdopodobne, że gatunek ten jest regularnie eksportowany na sprzedaż, ale zasadniczo niemożliwe jest odróżnienie tego gatunku od T. coccinea na podstawie żywego okazu, chyba że istnieją zauważalnie duże przestrzenie między polipami. 

Tubastraea  tenuilamellosa? “Żółty Koral Słońca”

Zwróć uwagę na „kolczaste” polipy i żółty kolor. Okaz z Baja. Zdjęcie autorstwa Andrew McKinlaya.

W Boschma 1953 wszystkie „pomarańczowe koralowce słoneczne” z Indo-zachodniego Pacyfiku zostały potraktowane jako jeden gatunek, podczas gdy charakterystyczna forma ze wschodniego Pacyfiku została uznana za odrębny gatunek, T. tenuilamellosa . Najnowsza rewizja grupy umieściła tę formę jako synonim szeroko pojętej kokcyny , ale w oparciu o pewne łatwo obserwowalne różnice obserwowane w agregacjach mieszanych gatunków w ich naturalnym środowisku, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że istnieje wyraźna godna linia rodowa rozpoznawania gatunków we wschodnim Pacyfiku.

Z Puerto Vallarta w Meksyku. Zdjęcie: Franco Gonzalez.

Ta odmiana wyróżnia się tym, że jest solidnie bladożółty, a także ma niezwykle wysokie polipy. Boschma wspomina tenuilamellosę jako posiadającą wysokie calice z głęboką „fossą”, przypominającą miskę wgłębieniem na szczycie polipa. Według doniesień septa jest znacznie cieńsza niż w Coccinea , skąd pochodzi jej naukowa nazwa. Wszystkie te cechy wydają się pasować do zdjęć wykonanych in situ , ale dopóki szkielety nie zostaną odpowiednio zbadane, nie ma ostatecznej identyfikacji tego koralowca. Oprócz populacji we wschodnim Pacyfiku, identyczne okazy były regularnie eksportowane z Bali, często marikulturowane obok innych gatunków, aby stworzyć wielokolorowe skały koralowców słonecznych.

Tubastraea  tagusensis„Tagus Cove Sun Coral”

Zdjęcie Marcelo Kitihara, wstawka przedstawiająca septę z Wells, 1982.

Trzeci powszechnie spotykany gatunek pomarańczy, T. tagusensis , został opisany na wyspie Galapagos w Isabeli, a konkretnie w obszarze znanym jako Tagus Cove. Obecnie wiadomo, że występuje na całym obszarze Indo-Pacyfiku i jest zgłaszany jako inwazyjny w Brazylii. Jego kształt jest podobny do T. cf aurea i prawdopodobnie będzie często błędnie identyfikowany w handlu jako taki. Niewielkie okazy pojawiają się również w sprzedaży online jako Dendrophyllia arbuscula , gatunek o rozgałęzionym kształcie kolonii. Badając ten artykuł, szukałem daleko i szeroko za każdym, kto ma prawidłowo zidentyfikowany okaz w swoim akwarium, ale, niestety, prawie każdy okaz identyfikowalny jako T. tagusensis został błędnie zidentyfikowany jako łatwo rozpoznawalnyT. faulkneri . Gatunek ten obfituje w akwarystykę, ale wydaje się, że do tej pory nikt go nie rozpoznał.

 

Zwróć uwagę na wysokość polipów w stosunku do innych gatunków Tubastraea spp. Zdjęcie: Guilherme Muricy.

Taksonomia T. tagusensis nie powiodła się, dzięki uprzejmości poczty Wysp Salomona.

T bastraea  tagusensis ma stosunkowo blisko rozmieszczone polipy, chociaż z okazów, które zostały zilustrowane w literaturze naukowej, wydaje się, że jest tam nieco więcej coenosteum niż u T. coccinea / aurea . Być może dlatego został pomylony z bardzo odmiennym T. faulkneri . Korality mają średnią średnicę 7-12 mm, co w niewielkim stopniu odróżnia je od innych gatunków pomarańczy. Różnią się one w polipie, ponieważ potencjalnie mogą osiągnąć 35 mm, w porównaniu do 13 mm dla T. cf aurea . Ta kombinacja wyższych, gęsto upakowanych polipów nadaje temu gatunkowi bardziej kolczasty wygląd niż jego kongenery.

Okaz na Malediwach. Zdjęcie autorstwa le congre.

Inną możliwą różnicą jest to, że niektóre (ale nie wszystkie) okazy są całkowicie żółte, podczas gdy T. coccinea / aurea zwykle mają pomarańczowe ciało z żółtymi mackami. Bez badań morfologicznych i genetycznych nie da się ustalić, czy te żółte okazy są rzeczywiście tym samym gatunkiem, czy też nieopisaną formą. Widziałem również krótsze, żółte okazy o krótszych polipach, które można przypisać T. cf aurea , co daje pewną wiarygodność, że są to zwykłe warianty kolorystyczne.

Morze Czerwone . Zdjęcie: Mona Deinhart i Chris Łeba.” width=”700″ height=”408″/> Okaz obok możliwego T. diaphana w Morzu Czerwonym . Zdjęcie: Mona Deinhart i Chris Łeba.

Ostatecznym sposobem oddzielenia tego gatunku jest przyjrzenie się przegrodzie. U T. tagusensis , S _1-3 są równej wielkości w dojrzałych polipach, a czasami S ₄ może mieć również podobną wielkość. Daje to koralitom do 48 przegród docierających do środka koralitu, w porównaniu do zaledwie 12 dla T. cf aurea .

Dwie kolonie w lewym górnym rogu od węgorza wydają się być tagusensis. Ze Sri Lanki. Zdjęcie autorstwa Christiana Loadera.

Tubastraea  floreana„Galapagos Sun Coral”

Zdjęcie autorstwa Paula Humanna.

T ubastraea  floreana została opisana w 1982 roku z wyspy Galapagos Floreana i wydaje się być ograniczona do łańcucha wysp. Jest wymieniony jako zagrożony, a obecnie wiadomo, że istnieje tylko jedna mała populacja. Uważa się, że inne znane populacje wymarły z powodu zmian środowiskowych spowodowanych niedawnym występowaniem wzorca oceanograficznego El Niño. Tak więc, z wyjątkiem jego odkrycia na Zachodnim Pacyfiku, gatunek ten prawdopodobnie nie pojawi się w najbliższym czasie w akwariach. Identyfikacja T. floreana jest stosunkowo łatwa, ponieważ polipy są mniej więcej o połowę mniejsze od ich pomarańczowych kongenerów: 4-6 mm w porównaniu do 7-13 mm średnicy. W przeciwieństwie do innych omawianych gatunków pomarańczy, istnieją tylko trzy cykle przegrodowe, przy czym S ₃ jest szczątkowy. Ogólne wrażenie jestTubastraea , która została zminiaturyzowana pod względem wielkości i szkieletu. Doniesiono, że kolonie są jasnoróżowe w życiu.

Tubastraea  diaphana„Krótki czarny koral słoneczny”

Prawdziwa T. diaphana? Zdjęcie: James Fatherree.

Oryginalny opis gatunku T. diaphana opublikowany w 1846 r. przez JD Danę stwierdza, że kolonie są „niskie, subramozowe” i czarne. Ponadto w opisie w szczególny sposób wspomniano o nienormalnie cienkich ścianach koralitu obecnych w szkielecie. Ściany te były na tyle cienkie, że można było zobaczyć małe perforacje, nadając kolonii przezroczysty wygląd – stąd nazwa T. diaphana .

T. cf diaphana. Zwróć uwagę na perforacje (strzałka) w ścianach koralitu. Zdjęcia: Arrigoni et al 2014.

Mylące jest to, że okaz zidentyfikowany przez Arrigoni i wsp . 2014, który wydaje się nosić wszystkie cechy T. diaphana , z wyjątkiem posiadania tkanki pomarańczowej zamiast czarnej. Nigdzie indziej w literaturze nie ma wzmianki o pomarańczowym zabarwieniu tego gatunku, ani też nie ma innych gatunków z rodzaju o tak ekstremalnych wariantach kolorystycznych. Rodzi to pytanie, czy te pomarańczowe i czarne koralowce posiadające przezroczyste szkielety są naprawdę tym samym gatunkiem. Być może ten pomarańczowy okaz reprezentuje gatunek dotychczas nieznany taksonomom. Zdecydowanie potrzeba więcej okazów, zanim lepiej zrozumiemy, co się tutaj dzieje.

T. diaphana widziany obok możliwego T. coccinea, z jaskini w Singapurze. Zdjęcie: Ria.

T. diaphana obok ślimaka nagoskrzelnego. Zdjęcie: Vololona Dufour-Webert.

Czarny wariant tego gatunku jest regularnie widywany w sprzedaży, często sprzedawany obok fragmentów T. cf coccinea , które zostały sklejone na płaskiej podstawie. Takie kawałki są eksportowane z Bali i prawdopodobnie najlepiej ich unikać, ponieważ rzadko wszystkie sklejone kawałki są w dobrym zdrowiu. Nie można powiedzieć, czy wariant pomarańczowy jest kiedykolwiek eksportowany, ale wydaje się całkiem prawdopodobne, że tak będzie. Odróżnienie wariantu pomarańczowego od T. coccinea / aurea byłoby praktycznie niemożliwe bez szkieletu do zbadania.

 

Kolejny singapurski okaz. Zdjęcie: Ria.

Większa kolonia z singapurskiej jaskini. Zdjęcie: Ria.

Tubastraea  micranthus„Branching Black Sun Coral”

Ogromny okaz. Zdjęcie: Florent Charpin.

T ubastraea  micranthus występuje naturalnie na całym obszarze Indo-Pacyfiku i niedawno pojawiła się na Karaibach, gdzie obawia się, że może stać się inwazyjna. Duże kolonie tego rozgałęzionego czarnego korala słonecznego są prawdopodobnie najłatwiejszym do zidentyfikowania gatunkiem z tego rodzaju, ale rzadko są to duże kolonie zbierane dla akwarystów. Bardziej prawdopodobne jest, że do sprzedaży trafią połamane kawałki prostych, przypominających gałązki gałęzi, które przypominają szczotkę do butelek lub młode kolonie o krótkim, krzaczastym kształcie. (Zauważ, że małe kolonie są często błędnie identyfikowane jako nierozgałęzione T. diaphana .)

Czy to rzekomy pomarańczowy T. micranthus? Zdjęcie: Sea Bros.

Podobnie jak T. diaphana , tkanka pokrywająca coenosteum jest brązowo-czarna, z różną ilością zieleni. (Co ciekawe, Tachikawa 2005 donosi, że jasna pomarańczowa odmiana tego korala występuje w wodach Japonii obok bardziej powszechnie spotykanej czarnej odmiany.) Kształt kolonii jest wyjątkowy, głównie drzewiasty i mogący osiągnąć kilka stóp wysokości. Doprowadziło to do ich początkowego włączenia do Dendrophyllia , która ma wiele głębokowodnych gatunków rozgałęzionych o prawie identycznym kształcie. Brak planu Pourtalès był tradycyjnie używany w celu wykluczenia go z podobnej Dendrophyllia, ale Arrigoni i wsp. 2014 donoszą, że ta postać jest w rzeczywistości dość zmienna, a polipy z tego samego okazu często wykazują oba stany charakteru. Badania genetyczne ostatecznie potwierdziły jego umiejscowienie w monofiletycznej tubastraea .

Małe okazy są znacznie mniej drzewiaste. Zdjęcie autorstwa Pisciculture d'Estalens.

T ubastraea  micranthus jest uważana za gatunek szczególnie trudny do utrzymania. Istnieją doniesienia o osobnikach utrzymywanych przez lata, a nawet o wyhodowaniu nowych polipów, ale niezmiennie wymagane są silne prądy wodne i obfite karmienie. Dla większości akwarystów gatunek ten nigdy nie otwiera swoich polipów i powoli umiera. W naturze T. micranthus jest wyjątkowy wśród Tubastraea , ponieważ preferuje siedliska o dużym przepływie na szczycie raf, które preferuje Acropora . Ta potrzeba intensywnego przepływu i obfitego karmienia sprawia, że jest to jeden z bardziej wymagających koralowców dostępnych dla akwarystów. Niestety, mniej skrupulatni sprzedawcy zwykle pomijają tę trudność podczas ich sprzedaży. Prawdopodobnie bardziej niż jakakolwiek inna Tubastraea, gatunek ten często spotyka makabryczną śmierć głodową.

Tubastraea sp. 2 „Dwukolorowy koral słoneczny”

Tubastraea sp. 2 (po lewej) i sp. 1 (po prawej). Zdjęcia: Arrigoni et al 2014.

Nierzadko zdarza się, że na sprzedaż pojawiają się niezwykłe okazy koralowców słonecznych. Najczęściej wszystko, co nie jest łatwo rozpoznawalne, zostaje oznaczone jako „dendro”, bez względu na rzeczywistą dokładność identyfikacji. Arrigoni i wsp . odkryli, że niektóre okazy, które wykazywały niewielkie rozgałęzienia, były w rzeczywistości molekularnie spokrewnione z Tubastraea.

Możliwy okaz akwariowy Sp. 2? Zdjęcie według uroku.

Te dwa nieopisane gatunki mają podobny kształt kolonii, składającej się z licznych wysokich polipów wyrastających ze wspólnej podstawy, z wtórnymi gałęziami wyrastającymi z niektórych z tych polipów pierwotnych. Rozgałęzienia są na ogół mniejsze niż u koralowców takich jak Dendrophyllia arbuscula , chociaż istnieją między nimi silne podobieństwa i jest całkiem możliwe, że małe kolonie obu tych gatunków mogą zostać pomylone. W dużych koloniach niezidentyfikowanych Tubastraea wydaje się, że wspólne części szkieletu tracą tkankę i zarastają glonami, detrytusem i inkrustowanymi organizmami. Pod tym względem mogą przypominać Rhizopsammia , ale przegrody są na ogół mniej widoczne u żywych okazów.

Okazy, które identyfikuję (wstępnie) jako sp. 2 można rozpoznać po ciemno zabarwionych krążkach jamy ustnej, które kontrastują z żółtawą cerą. Ta funkcja nadała im wspólną nazwę używaną w tym artykule. Kolonie składają się z pozornie oddzielnych skupisk polipów, przy czym każde skupisko zawiera od 6 do 10 pojedynczych polipów.

Mylące wydaje się, że istnieją dwa różne koralowce zwane sp.2 przez Arrigoni i in. Pierwsza instancja jest używana jako podstawa dla tego identyfikatora koralowców, ale za drugim razem wydaje się, że odnosi się to do szczególnie małej (średnica polipa ~ 5 mm) i nierozgałęzionej kolonii. Największy zilustrowany okaz wydaje się mieć tylko trzy polipy. Miejmy nadzieję, że zostanie to wyjaśnione w przyszłych publikacjach.

Tubastraea sp. 2 Arrigoni et al 2014?. Zdjęcie: Ngai On.

Tubastraea sp. 1 „Kolczasty pomarańczowy koral słoneczny”

Zwróć uwagę na Rhizopsammię pod tą kolonią. Zdjęcie: Enrico Andreini.

Ten wariant, który wstępnie grupuję jako trzeci nieopisany gatunek omawiany w Arrigoni et al 2014, można rozpoznać po wysokich polipach i pomarańczowym zabarwieniu, a także niepozornej przegrodzie podczas oglądania żywych kolonii. To może być tylko wariant kolorystyczny tego, co określiłem jako tenuilamellosa? w tym artykule, ponieważ jedyną oczywistą różnicą jest ubarwienie. Nie wydaje się to być powszechną ofertą akwarystyczną, ale widziałem kilka okazów akwariowych, które mogą być tutaj potencjalnie grupami. Oczywiście, wiele pracy taksonomicznej pozostaje do wykonania, zanim możliwe będzie osiągnięcie znaczącej identyfikacji tego koralowca.

 

Okaz z Sulawesi. Zwróć uwagę na polipy rozgałęziające się od podstawy. Zdjęcie autorstwa Franco.

Możliwy okaz akwariowy? Zwróć uwagę na rozgałęzione polipy. Fot. mariusz621.

Z Timoru. Zdjęcie: Nick Hobgood.

Krzew dendrophyllia „True Branching Dendro”

To prawdopodobnie D. arbuscula. Zdjęcie autorstwa critmina.

Pomimo wszechobecności swojej nazwy w przemyśle akwarystycznym, Dendrophyllia jest jednym z najrzadszych koralowców dostępnych dla akwarystów (przynajmniej poza Japonią). Większość z dwudziestu dziewięciu ważnych zachowanych gatunków jest znana tylko z głębokich, umiarkowanych wód. Rodzaj jest obecnie definiowany przez kształt rozgałęzionej kolonii i układ przegród Pourtalès, ale obecnie istnieją dowody wskazujące na to, że cechy te ewoluowały w sposób zbieżny gdzie indziej. Istnieją również dowody genetyczne, że to, co obecnie nazywamy „Dendrofilią”, może nie tworzyć jednej linii.

Prawdopodobnie mały D. ijimai. Zdjęcie: Ngai On.

Rodzaj można podzielić na trzy nieformalne grupy. Pierwsza grupa składa się z wysokich, drzewiastych kolonii składających się z kilku pogrubionych gałęzi z osiowym korallitem na końcu. D. cribosa i ijimai są jedynymi przedstawicielami płytkiej wody w tej grupie. Kolonie D. cribosa tworzą grube gałęzie (około 6-10 gałęzi na kolonię) z licznymi krótkimi polipami ułożonymi w nieregularne linie na obwodzie. D. ijimai tworzy znacznie cieńsze gałęzie – główna gałąź jest niewiele grubsza niż polipy boczne – z dużo wyższymi polipami wystającymi bocznie z głównej gałęzi. Oba gatunki mają szeroki zasięg i mogą potencjalnie pojawić się na sprzedaż, prawdopodobnie w postaci połamanych gałęzi, a nie całych kolonii.

D. cribosa może urosnąć OGROMNIE! Zdjęcie autorstwa 55syrenki.

Druga grupa to kilka gatunków z mniejszymi, bardziej krzaczastymi koloniami. Całkowita liczba polipów jest na ogół mniejsza niż w grupie 1, a główne gałęzie są zazwyczaj znacznie krótsze i mają znacznie mniej pączkujących polipów. Nadal istnieje korallit osiowy, choć niekoniecznie jest to tak oczywiste, jak w grupie 1, ponieważ niewiele różni się od innych polipów. D. arbuscula , który ma znany zakres głębokości 2-353 m i jest szeroko rozpowszechniony w całym Indo-West Pacific, jest jedynym gatunkiem, który może być eksportowany. W płytkich wodach Japonii występuje kilka innych gatunków, które również mogą być sporadycznie zbierane na rynek japoński.

Mała kolonia D. ijimai. Zdjęcie według uroku.

Naukowa nazwa arbuscula wywodzi się od łacińskiego arbusculus , co oznacza „małe drzewo”. Jest to trafna nazwa, ponieważ największe kolonie zbadane przez Cairnsa (1994) składały się tylko z 8 polipów. Rodzi to pytanie, czy mała liczba polipów jest artefaktem ograniczonej liczby okazów dostępnych do badań, czy też jest naprawdę diagnostyczna dla gatunku. Ta niewielka liczba polipów zgłoszona dla D. arbuscula jest w wyraźnym kontraście do zdjęć online, które można przypisać temu gatunkowi, a liczba polipów waha się od kilkudziesięciu do być może stu lub więcej.

Kolonia większa i gęściej rozgałęziona. Powszechne w wodach japońskich. Zdjęcie: Wujek Nemo.

Trzecia i ostatnia grupa obejmuje gatunki posiadające wysokie gałęzie z polipami, które rosną w zygzakowaty (=sympodialny) wzór zamiast osiowego koralitu. D. boschmai jest jedynym gatunkiem występującym w stosunkowo (40 m+) płytkiej wodzie, a nieliczne okazy akwariowe, które widziałem, które wykazują tę charakterystyczną, sympodialną formę wzrostu, prawdopodobnie należą do tego gatunku. Gatunek ten wydaje się mieć szerokie (lub być może antytropikalne?) rozmieszczenie, a wszystkie okazy, które widziałem, pochodzą od japońskich akwarystów.

D. boschmai (po lewej) i D. cribosa (po prawej). Zdjęcia autorstwa Sentoku i in. 2013.

Tubastraea sp.3 “Fathead Dendro”

Typowy wygląd tego nieopisanego gatunku. Zdjęcie autorstwa Oceanic Corals.

„Gruby dendro” to jeden z bardziej pożądanych i kosztownych gatunków koralowców słonecznych dostępnych dla akwarystów. Zdarza się również, że jest to jeden z najłatwiejszych do utrzymania gatunków, ponieważ polipy mają tendencję do powiększania się w ciągu dnia, aby ułatwić karmienie, a kolonie wydają się dobrze rozwijać w każdym zdrowym akwarium. Kolonie składają się z dużych (15-20 mm) polipów o zabarwieniu, które zmienia się od jasnopomarańczowego dysku ustnego z jasnymi ścianami do bardziej jednolicie pomarańczowych okazów. Zazwyczaj w kolonii występuje nie więcej niż tuzin polipów.

Dzikie kolonie z rozszerzonymi polipami.

Chociaż nazwa „gruboszka” jest z pewnością odpowiednia (niewiele kolonialnych koralowców słonecznych ma tak duże polipy), okazuje się, że część nazwy „dendro” jest nieco niewłaściwa. To naprawdę nie powinno nikogo dziwić, ponieważ u tego gatunku nigdy nie ma żadnego wzoru rozgałęzień. Dopiero dzięki niedawnej pracy molekularnej Arrigoni et al 2014 możemy teraz nadać temu gatunkowi nazwę: Tubastraea sp. 3. Tak, kolejny niezidentyfikowany gatunek Tubastraea !

Frustrująco jak na tak pożądanego koralowca, gatunek ten pojawia się tylko sporadycznie w handlu akwarystycznym. Kiedy są dostępne, można je mieć w dużych ilościach, a potem wydają się znikać z hobby na długie okresy. Powodem tego – jak podają niektórzy sprzedawcy online – jest to, że są one nielegalnie eksportowane bez odpowiednich CITES, prawdopodobnie z Indonezji. Oczywiście nie ma zezwoleń CITES na nieopisane gatunki, więc wszelkie okazy wystawione na sprzedaż są przemycane pod fałszywymi nazwiskami.

Ten duży okaz jest tutaj wątpliwie zgrupowany. Zdjęcie: Extreme Corals.

Jedną z nazw często błędnie przypisywanych temu gatunkowi jest D. fistula . Niemal niemożliwe jest ustalenie, skąd biorą się takie błędne identyfikacje, ale gdy zostanie użyta nieprawidłowa nazwa, zwykle się trzyma. Autorzy akwariów są stałym źródłem tych błędnych identyfikacji, a niedawny artykuł Younga (2013) jest tego doskonałym przykładem. Przenikliwie rozpoznał, że D. fistula był synonimem przetoki Eguchipsammia i opublikował pod tą nową nazwą „grubogłowy dendro”. W ten sposób narodziła się nowa i jeszcze bardziej rażąca myląca nazwa. E. fistula jest gatunkiem głębokowodnym z bezbarwnymi polipami i unikalnym kształtem kolonii przypominającej gałązkę, która nie jest przyczepiona i leży na wpół zakopana w błotach dna oceanu.

Przetoka Eguchipsammia, pokazana jako żyjąca w swoim naturalnym środowisku głębokowodnym – zakopana i nieprzywiązana do skały. Zwróć uwagę na białą tkankę i wydłużony szkielet. Zdjęcia Roder et al, 2013.

Sprzedawcy akwariów mają silną zachętę finansową do rozdzielania „grubogłowych” okazów na pojedyncze fragmenty polipów. Może to powodować pewne mylące problemy z identyfikacją, ponieważ te pojedyncze polipy są dość trudne do odróżnienia od „samotnych koralowców słonecznych”, Balanophyllia . Spojrzenie na szkielet szybko ujawniłoby różnicę, ponieważ Balanophyllia ma silny Plan Pourtalèsa, ale żywy okaz uniemożliwiłby to ustalenie. Być może najlepszą wskazówką jest poszukanie charakterystycznego dwukolorowego wyglądu większości „grubogłowych” okazów.

Balanofilia ? „Samotne korale słoneczne”

Możliwa Balanofilia. Zdjęcie: marcy432.

Samotne dendrophylliids stanowią najliczniejszy rodzaj w rodzinie, z 63 gatunkami według ostatnich obliczeń. Są to dość rzadkie koralowce wśród akwarystów, a większość okazów zidentyfikowanych jako Balanophyllia jest równie prawdopodobne, że zostanie źle zidentyfikowana. To znaczy, większość akwarystów, którzy trzymali okazy przez dłuższy czas, zgłaszała bezpłciowe pączkowanie wzdłuż krawędzi, co z definicji czyni ten okaz NIE Balanophyllia . Prawdopodobnie są to pojedyncze polipy gatunku kolonialnego, takiego jak Tubastraea sp. 3.

Akwaryści mają tendencję do anegdotycznego identyfikowania Balanophyllia na podstawie dużego rozmiaru polipa, owalnego kształtu i je ne sais quoi . Z pewnością duże, owalne polipy, które pozostają samotne, będą łatwe do zidentyfikowania, ale należy zauważyć, że Balanophyllia ma wiele małych i okrągłych gatunków – których kolonie można łatwo pomylić z koralowcami takimi jak Rhizopsammia . Nazwa, która wydaje się pojawiać z pewną regularnością wśród akwarystów i nurków, to B. bairdiana, choć nie trzeba dodawać, że takie identyfikacje opierają się na niewiele więcej niż kaprysie i fantazji. Co dziwne, nazwa ta jest często używana w odniesieniu do gatunku kolonialnego o nieznanej tożsamości. (Pamiętaj, że dyskrecja jest lepszą częścią odwagi, jeśli chodzi o identyfikowanie skleraktyńczyków.)

Nic dziwnego, że w przypadku rodzaju, którego jedyną prawdziwą cechą definiującą jest brak cech definiujących, badania molekularne wykazały, że grupa tworzy co najmniej dwie oddzielne linie. Tradycyjnie rozpoznawano dwa podrodzaje: B . ( Balanophyllia ) obejmuje gatunki samotne, które pozostają przywiązane do rafy, podczas gdy B . ( Eupsammia ) obejmuje te samotne gatunki, które żyją swobodnie w błotnistych podłożach. Do tej pory tylko 3 z 63 gatunków zostało przebadanych genetycznie, więc nikt nie zgadnie, ile dalszych samotnych linii można odkryć.

Rhizopsammia? „Mikro dendro i fałszywe dendro”

Strzałki wskazują rozłogi w tym „mikro dendro”. Zdjęcie: Extremecorals.

Rhizopsammia jest jedną z najprostszych kolonialnych dendrofiliidów. Polipy powstają w wyniku wzrostu gadów (=stoloniferous), co oznacza, że nowe polipy wyrastają z cienkich, inkrustowanych pasków tkanki, które rozciągają się na zewnątrz od oryginalnego polipa. Efektem końcowym jest kolonia blisko położonych polipów, które wyglądają na samotne i niepowiązane.

Zwróć uwagę na dużą przegrodę exsert w tym „fałszywym dendro”. Zdjęcie autorstwa danjoru.

Istnieje pewne pytanie, co do prawdziwej tożsamości gatunków „mikro dendro” w handlu akwariami, ponieważ Jake Adams (komunikat osobisty) wspomniał o okazach, które dr Steven Cairns zidentyfikował jako Eguchipsammia . Eguchipsammia jest taksonomicznie kłopotliwym rodzajem. Pierwotnie został stworzony, aby pomieścić rozgałęzione okazy, które żyły nieprzywiązane w głębokowodnych błotach. Zostało to później rozszerzone o rozgałęzione okazy, które pozostały przyczepione i które czasami mogą tworzyć duże kolonie – takie kolonie mogą nawet tworzyć rozległe rafy głębinowe.

Charakterystyczne jest kolczaste obrzeże polipa. Zdjęcie autorstwa Roba Jeffa.

Dalszą komplikacją są niedawne dowody molekularne wskazujące, że Rhizopsammia i Cladopsammia prawdopodobnie należą do tego samego rodzaju, reprezentując różnice w ilości połączeń stoloniferowych między polipami. Sześć gatunków Cladopsammia jest zasadniczo identycznych z Rhizopsammia , z wyjątkiem faktu, że połączenia stoloniferowe rozprzestrzeniają się, aby w pełni pokryć obszary między poszczególnymi polipami, dając wrażenie wspólnego szkieletu, z którego wyłania się każdy polip. Cladopsammia może również tworzyć pąki bezpośrednio z pierwotnych polipów, co jest cechą wspólną z jej innym bliskim krewnym genetycznym, Eguchipsammia .

Zwróć uwagę na sporadycznie rozgałęziony polip w tym malediwskim okazie. Zdjęcie: Plongez-Pépère.

Rhizopsammia ma dość zmienną wielkość. Zwróć uwagę na wyraźne rozłogi w tym okazie. Zdjęcie: Sabine Penisson.

„Mikro dendros” są jednymi z najrzadziej zbieranych koralowców, ale nie jest to prawdopodobne ze względu na prawdziwą rzadkość w naturze. Istnieje dziesięć gatunków Rhizopsammia , z których wszystkie występują w płytkich wodach, a co najmniej trzy z nich mają szerokie zasięgi na całym Indo-West Pacific. Te trzy są rozróżniane na podstawie wielkości polipów: R. verrilli są największe (do 45 mm wysokości i 9 mm szerokości), R. nuda mają do 10 mm wysokości i 5 mm szerokości, a R. minuta są jeszcze mniejsze. Wydaje się, że R. verrillistał się ostatnio dość powszechnym towarem eksportowym, a jeden sprzedawca internetowy regularnie oferuje próbki. W przypadku tego sprzedawcy zostały one błędnie zidentyfikowane jako „Dendrophyllia arbuscula”. Można je rozpoznać po wysokich polipach, które są rzadko zaludnione na koralowcach. Zwykle występuje niewielka ilość rozgałęzień, a przegrody są duże i wystające ponad ściany polipa.

Cladopsammia ? „Zabłocony koral słoneczny”

Zwróć uwagę na coenosteum inkrustowane osadem. Z Hawajów. Zdjęcie autorstwa ka'alohilohi.

To kolejny słabo znany rodzaj o niejasnej historii taksonomicznej. Umieszczone tu gatunki należały dawniej do Dendrophyllia , ale były segregowane na podstawie ich nierozgałęzionej formy wzrostu. Pod osadem na tym zdjęciu znajduje się wspólny szkielet, z którego wyrastają polipy, co jest główną cechą tego kladu w jego obecnym stanie, ale można łatwo argumentować, że jest to tylko przesada w stosunku do rozłogów widzianych w Rhizopsammia . A w badaniu molekularnym Arrigoni i wsp . wykazano, że te dwie grupy są blisko spokrewnione – być może są zbieżne.

Czy to C. gracilis? Z Japonii. Zdjęcie: Wujek Nemo.

Ich rozmiar musi być ogromny! Zdjęcie autorstwa amybear888.

Dendrophyllia sp. „Różowe rozgałęzione Dendro”

Szczególnie różowy okaz. Zdjęcie autorstwa spongebobby.

Jednym z gatunków, który może powodować zamieszanie, jest bardzo podobny do Tubastraea „dendro”, który w ostatnich latach staje się coraz bardziej powszechny. Gatunek ten jest zbierany ze stosunkowo głębokich wód (30 m) u wybrzeży Sumatry, które doświadczają niezwykle chłodnych temperatur i dużej prędkości wody. Wielu hurtowników sprzedaje go jako „pomarańczowy koral słoneczny”, co podkreśla względną bezużyteczność naszych obecnych nazw handlowych.

Gatunek ten był często błędnie identyfikowany od czasu jego wprowadzenia do hobby, a jedna z wybitnych publikacji akwarystycznych (de Vries 2012) błędnie zidentyfikowała go jako Cladopsammia gracilis . Znany sprzedawca internetowy sprzedawał je pod starą i niepoprawną nazwą D. fistula . To, że jest to prawdziwa dendrofilia , opiera się na okazie, który zidentyfikowałem przez eksperta ds. koralowców azooksantellatowych, dr Stevena Cairnsa ze Smithsonian.

Dla wielu akwarystów może się to wydawać dużym taksonomicznym „Kogo to obchodzi?”, ale ważne jest, aby rozpoznać odrębność tego gatunku, ponieważ „różowo-brązący dendro” jest znacznie trudniejszy do utrzymania w niewoli niż jakakolwiek tubastraeagatunek. Akwaryści, prawie bez wyjątku, zgłaszają niewielkie sukcesy w nakłanianiu tego gatunku do otwierania polipów do karmienia. Biorąc pod uwagę jego głębsze pochodzenie, być może jest to gatunek, który skorzystałby na niższych temperaturach wody. Wydaje się, że jedynym niezawodnym sposobem na rozciągnięcie polipów przez ten gatunek jest wysadzenie go niepraktycznie ciężkimi prądami wodnymi. Jeden z akwarystów, który odnotował pewne sukcesy z tym gatunkiem, wspomina, że tygodniowy okres bez karmienia był zauważalnie szkodliwy, podczas gdy inne gatunki azooksamantelanów w tym samym zbiorniku radziły sobie dobrze. W obecnej postaci jest to gatunek, który lepiej pozostawić w oceanach.

Dzika kolonia z wód japońskich. Zdjęcie: Wujek Nemo.

Bardziej rozgałęziony okaz. Zdjęcie autorstwa Phishy Business.

Dendrophyllia to duży rodzaj z wieloma słabo poznanymi gatunkami. Spośród trzech grup gatunków w rodzaju różowe rozgałęzione dendro nie wydaje się pasować do żadnej z nich. W rzeczywistości, nie mając okazu zidentyfikowanego przez światowego eksperta w tej grupie, trudno byłoby twierdzić, że to nie była tylko nienormalna Tubastraea . Czy jest to więc gatunek nieopisany?

Większa kolonia tego niezidentyfikowanego „czerwonego dendro”. Został błędnie zidentyfikowany w Internecie jako T. sibogae, młodszy synonim T. diaphana.

Warto wspomnieć, że gatunek ten jest przypisywany Dendrophyllia na podstawie obecności słabego planu Pourtalèsa, ale ta cecha ma wątpliwe znaczenie, biorąc pod uwagę prace molekularne Arrigoni i wsp . 2014. Kiedy Dendrophyllia została po raz pierwszy opisana, obejmowała wszystkie gatunki obecnie występujące w Tubastraea i Cladopsammia . Biorąc pod uwagę ogromne zmiany w klasyfikacji koralowców, które nastąpiły ostatnio wraz ze wzrostem badań molekularnych, trudno twierdzić, że dobrze rozumiemy, w jaki sposób te różne gatunki i rodzaje naprawdę do siebie pasują. „Różowe rozgałęzione dendro” jest doskonałym przykładem tej niepewności. Gatunek o (słabym) układzie przegrody Pourtalès, masywna Tubastraea-podobny kształt kolonii, która rozciąga się do Dendrophyllia -esque rozgałęzione płaty. To jest brakujące ogniwo dendrofiliida!

Niektóre dendrophylliidae są całkowicie nieodgadnione. Może dendrofilia? Zdjęcie autorstwa Yukikaze.

Cytaty

Adams, Jake. Eguchipsammia w Extreme Corals DE to pierwszy mikro dendro, jaki widzieliśmy od kilku lat. Budowniczowie rafy . Np, 14 lutego 2012 r. Sieć. 26.12.2014.

Arrigoni, R., Kitano, YF, Stolarski, J., Hoeksema, BW, Fukami, H., Stefani, F., Galli, P., Montano, S., Castoldi, E., Benzoni, F. 2014. A Fiogeniczna rekonstrukcja Dendrophylliidae (Cnidaria, Scleractinia) na podstawie kryteriów molekularnych i mikromorfologicznych oraz jej implikacje ekologiczne. Zoologica Scripta . 43:661-688

Boschma, H. 1953. O okazach z rodzaju koralowców Tubastraea, z uwagami na temat zjawisk rozszczepienia. Badania fauny Curacao i innych wysp karaibskich . 4(18): 109-119, płyty 9-12.

Cairns, Stephen D. 1994. Scleractinia umiarkowanego północnego Pacyfiku. Smithsonian Składki na zoologię , 557: i-150. doi:10.5479/si.00810282.557.i

Cairns, SD 2000. Przegląd płytkowodnych azooksantellatów Scleractinia zachodniego Atlantyku. Badania fauny Curacao i innych wysp karaibskich , 75: 1-240.

Cairns, SD 2001. Ogólna rewizja i analiza filogenetyczna Dendrophylliidae (Cnidaria: Scleractinia). Smithsonian Składki do zoologii 615: 1-75. doi: 10.5479/si.00810282.615

Cairns, SD i Kitahara MV 2012. Ilustrowany klucz do rodzajów i podrodzajów niedawnych azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa), z dołączonym słowniczkiem. Klawisze Zoo 227: 1-47. doi: 10.3897/zookeys.227.3612

Cairns, SD i Parker, SA 1992. Przegląd ostatnich Scleractinia (koralowce kamienne) Australii Południowej, Wiktorii i Tasmanii. Zapisy serii monografii Muzeum Australii Południowej , 3:1-82.

Cairns, SD i Zibrowius, H. 1997. Cnidarian Anthozoa: azooxanthellate Scleractinia z regionów Filipin i Indonezji. Pamiętniki Narodowego Muzeum Historii Naturalnej , 172: 27-243.

Dai, Chang-feng i Sharon Horng. Scleractinia Fauna of Taiwan Taipei, Taiwan: National Taiwan U, 2009.

Dana, JD 1846. Struktura i klasyfikacja zoofitów: narracja wyprawy badawczej Stanów Zjednoczonych w latach 1838, 1839, 1840, 1841, 1842 pod dowództwem Charlesa Wilkesa, USN, tom. 7. GP Putnama. Filadelfia. 740 pkt.

De Vries, Joost. „Różowy rozgałęziony Dendro to prawdopodobnie Cladopsammia Gracilis”. Budowniczowie rafy . Np, 08.11.2012. Internet. 26.12.2014.

Ojcze, James. „Korale akwariowe: spojrzenie na korale słoneczne”. — Zaawansowany akwarysta . Publikacje Pomacanthus, LLC, grudzień 2011. Sieć. 24.01.2015.

Glynn, Peter W., Gerard M. Wellington i John West Wells. Koralowce i rafy koralowe na Wyspach Galapagos. Berkeley: Uniwersytet Kalifornijski, 1983.

Mantelatto, MC, JC Creed, GG Mourão, AE Migotto i A. Lindner. 2011. Rozszerzenie zasięgu koralowców inwazyjnych Tubastraea coccinea i Tubastraea tagusensis na południowo-zachodnim Atlantyku. Rafy koralowe 30(2): 397.

Roder, C, Berumen ML, Bouwmeester J, Papathanassiou E, Al-Suwailem A, Voolstra CR. 2013. Pierwsze biologiczne pomiary koralowców głębinowych z Morza Czerwonego. Przedstawiciel naukowy 3

Sammarco, PW, Porter, SA i Cairns, Stephen D. 2010. Nowy gatunek koralowca wprowadzony do Oceanu Atlantyckiego – Tubastraea micranthus (Ehrenberg 1834) (Cnidaria, Anthozoa, Scleractinia): zagrożenie inwazyjne?. Inwazje wodne , 5(2): 131-140. doi:10.3391/ai.2010.5.2.02

Sentoku, Asuka i Yoichi Ezaki. „Wewnętrzne ograniczenia morfologii sympodialnego wzrostu azooxanthellate Scleractinian Coral Dendrophyllia”. Wyd. Patricka Callaertsa. PLoS ONE 8.5 (2013): E63790.

Tachikawa, H. 2005. Azooxanthellate Scleractinia (Hexacorallia, Anthozoa, Cnidaria) zebrane z Otsuki, Prefektura Kochi, Japonia. Biosfera Kuroshio . 2:1-27 +13pls.

Wells, JW 1983. Opatrzona uwagami lista koralowców skleraktyńskich z Galapagos. W PW Glynn i GM Wellington, redaktorzy, Corals and Coral Reefs of the Galapagos Islands , strony 212-291, 21 tablic. Berkeley: Wydawnictwo Uniwersytetu Kalifornijskiego.

Young, Ngalon 2013. Dodawanie koralowców nie zawierających fotosyntezy do rafy Wstęp i przewodnik po hodowli. Reef Hobbyist Magazine . 4:38-44.

[Raff2022 12]

3 godziny temu, Osmodeusz napisał:

Przewodnik terenowy po koralowcach słonecznych

Przeczytałem, bo takie opracowania trzeba czytać, żeby autor czuł się potrzebny i dalej urozmaicał forum.

Choć bardziej podoba mi się Twój podobny temat „Spojrzenie na koralowce słoneczne James W. Fatherree”

Podziękowania 

[Gość]

42 minuty temu, Raff2022 napisał:

Choć bardziej podoba mi się Twój podobny temat „Spojrzenie na koralowce słoneczne James W. Fatherree”

Oba tematy są już trochę „wiekowe” - dziś na szczęście wiemy już o wiele (dużo) więcej, na temat koralowców NPS
 

Mi podobał się temat „Stajnia” - ale coś ucichło w temacie @Raff2022, i ciągu dalszego nie znamy 😁

Edytowane 25 Maj 2022 przez Gość

[Gość]

👍

15 minut temu, Osmodeusz napisał:

Oba tematy są już trochę „wiekowe” - dziś na szczęście wiemy już o wiele (dużo) więcej, na temat koralowców NPS
 

Mi podobał się temat „Stajnia” - ale coś ucichło w temacie @Raff2022, i ciągu dalszego nie znamy 😁

Również przeczytałem i.....👍 szybko dochodzi się do napisów końcowych.  Fajnie wszystko opisane .

[Raff2022 12]

Godzinę temu, Osmodeusz napisał:

Mi podobał się temat „Stajnia” - ale coś ucichło w temacie @Raff2022, i ciągu dalszego nie znamy 😁

Na NR temat zamknięty, za duża cenzura i inwigilacja. Albo inaczej, nie dawałem rady z przestrzeganiem regulaminu, a jeśli nie przestrzegałem, to nie było sensu dalej się udzielać. 
Z chęcią wrzuciłbym tu „Stajnię” ale wykasowałem wszystkie fotki …mać 🤨

[Gość]

20 minut temu, Raff2022 napisał:

Albo inaczej, nie dawałem rady z przestrzeganiem regulaminu

Też mam z tym problem, ale jakoś mnie stąd jeszcze nie wy....li 

Szkoda, o konikach wiem mało - szczerze to praktycznie nic 

No nie można wiedzieć wszystkiego